ABD Başkanı Donald Trump’ın, sosyal medya hesabından, İran Dışişleri Bakanı Arakçi’nin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki bir paylaşımını alıntılayarak paylaşması dikkati çekti.
ABD Başkanı’nın takipçileriyle paylaştığı Arakçi’nin paylaşımında, “İslamabad Mutabakat Zaptı sonuçlanmaya hiç bu kadar yakın olmamıştı.” ifadesi kullanıldı. Erakçi’nin açıklamasında ayrıca, basın mensuplarının anlaşma metniyle ilgili spekülasyonlardan kaçınması gerektiği ve detayları yakın zamanda açıklayacakları vurgusu da yer aldı.
Trump, konuyla ilgili son açıklamasında, İran’ın anlaşma maddelerini yanlış şekilde medyaya sızdırdığını savunarak “Kendilerini toparlasalar iyi olur, hem de hemen.” yorumunu yapmıştı.
‘TARİH BELLİ OLDU’ İDDİASI
ABD basınından Bloomberg’in üst düzey yetkililere dayandırdığı haberine göre, G7 liderleri 15-17 Haziran’da Fransa’da bir araya gelmeye hazırlanırken ABD ve İran arasında muhtemel bir mutabakatta da sona yaklaşılıyor.Bunun nihai bir anlaşmadan ziyade mutabakat zaptı olacağını belirten yetkililer, bu metnin 14 Haziran Pazar günü Cenevre’de imzalanabileceğini kaydetti.
İran’ın henüz imza törenine hazır olduğunu bildirmediğine işaret eden yetkililer, ABD ve İran arasındaki iletişimin yavaş olduğuna işaret etti.
‘UÇAKLAR HAREKETE GEÇTİ’
ABD basınından Axios ise ABD Hava Kuvvetleri’ne ait dört C-17 nakliye uçağının Perşembe günü Avrupa’ya hareket ettiğini aktarmıştı. Habere göre bu uçaklar, Başkan Yardımcısı JD Vance’in önümüzdeki günlerde Cenevre’de yapılması planlanan olası imza törenine katılması ihtimaline karşı ekipman taşıdı. Bu detay, Washington’un anlaşmanın imzalanacağı senaryoya yönelik somut hazırlık yaptığını gösteren en güçlü işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
MUTABAKAT ZAPTINDA NELER VAR?
Mutabakat zaptına göre Hürmüz Boğazı derhal ve geçiş ücreti olmadan yeniden açılacak, 30 gün içinde savaş öncesi deniz ticareti hacmine dönülmesi hedeflenecek. Buna karşılık ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması öngörülüyor.
ABD’li yetkililere göre boğazın açılmasının ardından İran’a 60 gün boyunca petrol satışı için geçici yaptırım muafiyetleri tanınacak. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise belirli bir tarihe bağlanmayacak, sürecin uygulanmasına göre kademeli ilerleyecek.
Metinde ayrıca yurtdışında dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarının akıbeti netleştirilmiş değil. İran bu fonlara hızlı erişim isterken, ABD tarafı ödemelerin aşamalı yapılmasından yana. ABD’li yetkililere göre boğazın açılmasının ardından İran’a 60 gün boyunca petrol satışı için geçici yaptırım muafiyetleri tanınacak. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise belirli bir tarihe bağlanmayacak, sürecin uygulanmasına göre kademeli ilerleyecek.
Metinde ayrıca yurtdışında dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarının akıbeti netleştirilmiş değil. İran bu fonlara hızlı erişim isterken, ABD tarafı ödemelerin aşamalı yapılmasından yana. Arabulucu ülkelerden bir diplomat ise sürece ilişkin, “Anlaşmaya son şeklini vermek ve imza töreni için bir tarih belirlemek üzere taraflarla birlikte çalışıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.