MİLLİYET.COM.TR / ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin temaslarının hemen ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping bir araya geldi. İki lider, Batı’ya dikkat çeken mesajlar verirken, “daha adil ve eşitlikçi” yeni bir küresel düzen çağrısında bulundu.
‘ÜÇ SONBAHAR GEÇMİŞ GİBİ’
Pekin’deki Halk Büyük Salonu’nda gerçekleştirilen görüşme öncesinde konuşan Putin, Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş derecede yüksek bir seviyeye” ulaştığını söyledi. Xi Jinping’i “sevgili dost” diye nitelendiren Putin, Çin atasözünden alıntı yaparak, “Dostlar bir gün birbirini görmemişse, sanki üç sonbahar geçmiş gibi gelir” ifadelerini kullandı.
’25 YILDA 30 KAT ARTTI’
Fujian Salonu’nda düzenlenen müzakerelerin açılışında konuşan Putin, Moskova ile Pekin arasındaki ortaklığın artık “bir iş birliği modeli” haline geldiğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kattan fazla arttığını vurgulayan Putin, enerji alanındaki iş birliğine de dikkat çekti.
Putin, “Orta Doğu’daki kriz ortamında Rusya güvenilir bir kaynak tedarikçisi rolünü sürdürmeye devam ederken, Çin de bu kaynakların sorumlu bir tüketicisi olmaya devam ediyor” dedi.
JINPING’E KRİTİK DAVET
Rus lider ayrıca, Kasım ayında Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek 2026 APEC Zirvesi’ne katılma niyetini yinelediğini açıklarken Xi’yi gelecek yıl Rusya’ya davet etti.
Moskova ile Pekin’in “kültürel ve medeniyet çeşitliliğini” savunmaya devam ettiğini söyleyen Putin, devletlerin egemen kalkınma yollarına saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
‘HER GEÇEN GÜN DERİNLEŞİYOR’
Xi ise görüşme öncesi konuşmasında, Rusya ile “uzun vadeli stratejik iş birliğinin” artırılması çağrısında bulundu. Çin devlet haber ajansı Xinhua’ya göre Xi, mevcut uluslararası ortamın “karmaşık ve istikrarsız” hale geldiğini, “tek taraflı hegemonyanın” yükselişte olduğunu söyledi.
Buna rağmen barış, kalkınma ve iş birliğinin dünya genelinde en büyük ortak beklenti olmayı sürdürdüğünü belirten Xi, Çin ile Rusya’nın “daha adil ve eşitlikçi” bir küresel yönetim sistemi kurulmasına katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.
‘ORTAK HAREKET EDİYORUZ’
Xi, siyasi güvenin artması, stratejik koordinasyonun güçlenmesi ve farklı sektörlerde iş birliklerinin genişlemesi sayesinde Çin-Rusya ilişkilerinin her geçen gün daha da derinleştiğini söyledi. İki ülkenin uluslararası adalet ve hakkaniyetin korunması için ortak hareket ettiğini de sözlerine ekledi.
NE OLMUŞTU?
Putin’in Çin ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump’ın Xi Jinping ile gerçekleştirdiği üç günlük zirvenin hemen ardından geldi. Salı günü başlayan iki günlük ziyaret ayrıca, Çin ile Rusya arasında 2001 yılında imzalanan İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Anlaşması’nın 25. yılına denk geldi.
Dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin ile Vladimir Putin tarafından imzalanan anlaşmanın süresi de Çarşamba günü resmen uzatıldı.
