MİLLİYET.COM.TR / ABD ile İsrail’in, İran’a yönelik savaşın ilk günlerinde Tahran’daki yönetimi devirmeye yönelik çok aşamalı ve son derece tartışmalı bir plan üzerinde çalıştığı ortaya çıktı.
‘İÇERİDEN İSİM’ PLANI
ABD basınından New York Times’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, 28 Şubat’ta başlayan saldırıların ilk saatlerinde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğü hava saldırılarının hemen ardından, ülke yönetiminin “içeriden bir isimle” değiştirilmesi fikri masaya geldi.
Söz konusu planın İsrail tarafından hazırlandığı, ABD yönetiminin de bu sürece onay verdiği ileri sürülürken, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın başında yaptığı “ülkeyi en iyi içeriden biri yönetir” yönündeki çıkışının da bu stratejiyle örtüştüğü aktarıldı.
‘ŞAŞKINLIK YARATTI’
Planın en dikkat çeken detayı ise İran’ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmadinejad oldu. Ahmadinejad’ın, İsrail’i “haritadan silmek” gibi açıklamalarıyla bilindiği ve İran’ın nükleer programının en güçlü savunucularından biri olduğu hatırlatılırken, böyle bir ismin olası “yeni yönetim” için değerlendirilmesi şaşkınlık yarattı.
‘DAHA GENİŞ SALDIRININ PARÇASI’
New York Times’a konuşan kaynaklar, Ahmadinejad’ın bu sürece nasıl dahil edildiğinin net olmadığını belirtirken, planın İsrail’in İran’daki yönetimi devirmeyi hedefleyen daha geniş bir saldırının parçası olduğu ifade edildi.
‘HESAPLARI ALTÜST ETTİ’
Ancak plan kısa sürede kontrolden çıktı. Habere göre Ahmadinejad, savaşın ilk gününde Tahran’daki evine düzenlenen İsrail hava saldırısında yaralandı. Bu saldırının, onun ev hapsinden çıkarılması amacıyla planlandığı öne sürülürken, başarısız olması hem planı hem de hesapları altüst etti.
Saldırının ardından Ahmadinejad’ın hem kendisinin hem de sürece dahil olan bazı ABD’li yetkililerin rejim değişikliği planına mesafe koyduğu aktarıldı.
‘NEREDE OLDUĞUNA DAİR BİLGİ YOK’
New York Times, eski İran liderinin saldırıdan sağ kurtulduğunu ancak o günden bu yana kamuoyuna hiç görünmediğini, ABD’nin ise onun nerede olduğu ya da sağlık durumuna ilişkin hiçbir bilgiye sahip olmadığını yazdı.
‘NETANYAHU VE TRUMP’IN YANLIŞI’
Haberde ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın gidişatını ve hedeflere ulaşma süresini yanlış hesapladığına dair değerlendirmelere de yer verildi.
Beyaz Saray ise iddialara ilişkin yaptığı açıklamada, “Destansı Öfke Operasyonu” olarak anılan süreçte İran’ın balistik füze kapasitesinin yok edilmesi, üretim tesislerinin vurulması, donanmasının zayıflatılması ve vekil güçlerinin etkisiz hale getirilmesinin hedeflendiğini, bu amaçların büyük ölçüde gerçekleştirildiğini savundu.
Açıklamada ayrıca ABD’nin nihai hedefinin İran’ın nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldıracak bir anlaşma zemini kurmak olduğu belirtildi.
‘İRAN’DA SENARYO ÇÖKTÜ’
Haberde dikkat çeken bir diğer nokta ise ABD’nin kısa süre önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanması ve yerine Washington’la uyumlu bir geçici yönetim kurulmasını “başarılı bir model” olarak gördüğü, ancak İran’da bu senaryonun çöktüğü oldu.
New York Times, tüm bu gelişmelerin ardından İran’daki olası rejim değişikliği planına dair birçok sorunun hala yanıt beklediğini ve özellikle Ahmadinejad’ın akıbetinin tamamen belirsizliğini koruduğunu vurguladı.
