MİLLİYET.COM.TR / İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Chatham House, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş ile birlikte Orta Doğu’da yeni bir dönemin başladığını belirterek dikkat çeken bir analiz yayımladı.
Analizde, savaşın bölgesel dengeleri kökten değiştirdiği ve ortaya çıkan yeni tabloda Türkiye’nin etkisini artırabilecek en önemli aktörlerden biri haline geldiği vurgulandı.
‘TÜRKİYE’NİN YILDIZI PARLAYACAK’
İngiliz uzmanlara göre çatışmaların ardından güvenlik, ticaret ve diplomasi alanlarında oluşan yeni ihtiyaçlar Ankara’ya önemli fırsatlar sunarken “Türkiye’nin son yıllarda attığı adımlar, savaş sonrası şekillenecek Orta Doğu düzeninde daha görünür ve daha etkili bir rol üstlenmesini sağlayabilecek. Yani Türkiye’nin yıldızı parlayacak” denildi.
SAVUNMA SANAYİSİNDE ANKARA VURGUSU
Analizde özellikle Türk savunma sanayisinin yükselişine dikkat çekildi. Körfez ülkelerinin güvenlik alanında uzun yıllardır ABD’ye bağımlı olduğu ancak son gelişmelerin bölge ülkelerini alternatif ortaklıklar aramaya yönelttiği belirtildi.
Bu noktada Türkiye’nin güçlü savunma sanayisi, insansız hava araçları ve gelişen askeri teknolojileriyle öne çıktığı kaydedildi.
‘ÖNEMLİ AVANTAJ SAĞLIYOR’
Chatham House’a göre Ankara ile Körfez ülkeleri arasındaki iş birliği yalnızca savunma ürünleri satışlarıyla sınırlı kalmayacak. Önümüzdeki dönemde ortak üretim projeleri, teknoloji transferleri, yatırım anlaşmaları ve stratejik güvenlik ortaklıklarının da gündeme gelmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Türkiye’nin hem NATO üyesi olması hem de bölge ülkeleriyle geliştirdiği ilişkiler sayesinde bu süreçte önemli avantajlar elde ettiğine dikkat çekiyor.
TİCARET YOLLARI YENİDEN ÇİZİLİYOR
İngiliz düşünce kuruluşunun dikkat çektiği bir diğer başlık ise küresel ticaret koridorları oldu. İran çevresinde yaşanan gerilimlerin ardından enerji ve ticaret güzergâhlarının yeniden şekillenmeye başladığı belirtilirken, Türkiye’nin bu değişimden fayda sağlayabilecek ülkelerin başında geldiği ifade edildi.
Analizde Ankara’nın desteklediği Kalkınma Yolu Projesi ve Orta Koridor girişiminin öneminin daha da arttığı vurgulandı. Bu projelerin yalnızca ticaret akışını hızlandırmakla kalmayacağı, aynı zamanda bölgedeki jeopolitik dengeleri de yeniden şekillendirebileceği kaydedildi.
‘AVRUPA, ASYA VE KÖRFEZ ARASINDA GEÇİŞ NOKTASI’
Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Körfez arasında doğal bir geçiş noktası haline geldiğine dikkat çekilen analizde, savaş sonrası dönemde yeni ulaştırma ve lojistik projelerinin Ankara’nın stratejik konumunu daha da güçlendirebileceği belirtildi.
Chatham House ayrıca Türkiye, Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan’ı birbirine bağlaması planlanan kara ulaşım projelerinin de giderek daha fazla ilgi gördüğünü ifade etti. Bu tür girişimlerin hayata geçirilmesi halinde Türkiye’nin bölgesel ticaret ağlarının merkezinde yer alabileceği değerlendirildi.
YENİ İTTİFAKLARDA TÜRKİYE ETKİSİ
Analizde savaşın yalnızca ekonomik ve askeri alanlarda değil, diplomatik cephede de yeni oluşumları hızlandırdığı belirtildi. Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır arasında gelişen iş birliği platformu buna örnek gösterildi.
İngiliz uzmanlara göre bu yapı henüz resmi bir ittifak niteliği taşımasa da savaş sonrası Orta Doğu’nun siyasi ve güvenlik mimarisinde etkili rol oynayabilecek bir platform olarak görülüyor. Ankara’nın bu oluşum içinde aktif konumda bulunmasının Türkiye’nin diplomatik ağırlığını daha da artırabileceği ifade ediliyor.
Öte yandan Türkiye ile Körfez İş birliği Konseyi arasındaki ekonomik ilişkilerin de yeni dönemde ivme kazanabileceği belirtiliyor. Analize göre devam eden serbest ticaret görüşmeleri savaş sonrası oluşan yeni atmosferin etkisiyle hızlanabilir. Ankara’nın son dönemde yatırım ortamını güçlendirmek amacıyla attığı adımların da Körfez sermayesini Türkiye’ye çekme potansiyeli taşıdığı değerlendiriliyor.
‘SÜRPRİZ OLMAYACAK’
Chatham House, İran savaşı sonrasında Ortadoğu’daki güç dengelerinin yeniden şekillendiğini ve bölgenin eski statüsünün hızla değiştiğini belirtti. Analizde, kazananların ve kaybedenlerin henüz tam olarak ortaya çıkmadığı ancak mevcut gelişmelerin Türkiye’nin bölgesel rolünü genişletme ihtimalini güçlendirdiği vurgulandı.
İngiliz düşünce kuruluşuna göre savunma sanayisindeki yükselişi, ticaret koridorlarındaki stratejik konumu ve gelişen diplomatik ilişkileri sayesinde Türkiye, savaş sonrası oluşacak yeni Orta Doğu denkleminde etkisini artırabilecek başlıca ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle uzmanlara göre Ankara’nın önümüzdeki dönemde bölgesel siyasetin en belirleyici aktörlerinden biri haline gelmesi sürpriz olmayacak.
